Wielerbelangen

Fietsstad en -regio Utrecht veilig, toegankelijk én sportief Inleiding

Om de gemeentelijke en provinciale politiek te voeden heeft het Wielerplatform Utrecht (WPU, platform van de Utrechtse wielerverenigingen- en clubs) een drietal doelen geformuleerd die Fietsstad en -regio Utrecht naar een hoger niveau kunnen brengen: Utrecht Fietsstad en -regio 2.0. De doelen sluiten aan op politieke doelstellingen en ambities. Samen met hardlopen is wielrennen dé sport die in de openbare ruimte bedreven wordt. In de Sportnota 2017-2020 (Utrecht sportief en gezond) staat genoemd dat sport in die openbare ruimte moet worden gestimuleerd. Onze doelen geven gemeente en provincie de mogelijkheid om hier concrete invulling aan te geven. Fietsstad en -regio Utrecht: veilig, toegankelijk én sportief. Het samen realiseren van onze doelen draagt bij aan de ambitie van Utrecht zich te profileren als fietsstad en fietsregio in Nederland of zelfs als ‘Bicycle Capital of the World’.

Doel Wielerplatform Utrecht: stad en regio Utrecht omvormen van ‘een fietsstad en -regio’ naar dé fietsstad en -regio, met meer veiligheid voor álle weggebruikers, een toegankelijke stad en regio voor álle types fietsers én een breed en gecoördineerd programma voor sportieve fietsers als visitekaartje van Utrecht, fietsstad en -regio ‘2.0’.

1. Veilig

Het WPU ziet stroomlijnen van diverse types fietsers en andere weggebruikers als dé manier om verkeer veiliger te maken voor álle weggebruikers. ‘De fietser’ bestaat niet meer. Kinderen, ouderen, forensen, scholieren, koeriers, wielrenners, ze hebben allemaal fietsen van verschillende omvang en snelheid. Utrecht heeft de drie drukste fietspaden binnen haar stadsgrenzen (bron: Fietsersbond). Tot op heden moeten al de verschillende types fietsers over die drukke en vaak nog smalle paden. De sportieve fietser is vaak aangewezen op de openbare weg, tussen het overige (fiets)verkeer, met regelmatig (bijna) ongelukken maar ook steeds meer wederzijdse irritaties tot gevolg. Het aantal wielrenners dat op de eerste hulp belandde is in vier jaar tijd verdubbeld (landelijk, bron: VeiligheidNL): een serieus te nemen signaal.

Het WPU is voorstander van een infrastructuur die de verschillende stromen meer scheidt, bijvoorbeeld door het laten samengaan van wielrenners en snellere e-bikes op een aparte strook, met als resultaat een veiliger fietsstad en regio. Regio? Ja, want een goede stadsinfrastructuur is nog waardevoller wanneer deze aansluit op een state-of-the- art netwerk van fiets(snel)wegen om de stad heen! Een dergelijke infrastructuur zorgt voor een veilige én gezonde leefomgeving waarmee Utrecht zich ook nog eens extra profileert als aantrekkelijk woon- en vestigingsgebied met naar verwachting een toenemend aantal fiets-forensen als positief effect.

2. Toegankelijk

De meeste sporten worden beoefend in hiervoor speciaal ontwikkelde faciliteiten. Met uitzondering van de Nedereindse Berg (wielrennen en mountainbiken) en het Noorderpark (BMX-en) zijn er voor al die duizenden sportiever fietsers (vereniging- gebonden én ongebonden) geen specifieke trainingsfaciliteiten. De Nedereindse Berg heeft een overvolle kalender, dus meer/andere trainingsfaciliteiten zijn met het toenemende aantal sportieve fietsers een must. Het WPU pleit voor nieuwe trainingslocaties én een veilige route hier naartoe. De herontwikkeling van de

Amersfoortseweg (De Wegh der Weegen) biedt hier kansen. Door hier een route specifiek voor sportiever fietsers aan te leggen kan een favoriete trainingslocatie, het Zeisterspoor, worden ontsloten. Ook de inrichting van Rijnenburg biedt kansen, bijvoorbeeld met de aanleg van een gecombineerde roei- en wielerbaan.

Vele duizenden sportieve fietsers zoeken iedere week hun weg naar het buitengebied van Utrecht: het rivierengebied, het Groene Hart, het plassengebied en natuurlijk de Utrechtse Heuvelrug. Door het uitlezen van data (bijvoorbeeld afkomstig van de wielerapp Strava) is goed na te gaan welke uitvalswegen het meest populair zijn. Bestempel en markeer deze routes als officiële uitvalsroutes of zelfs als buitensportaccommodatie voor sportieve fietsers met bijpassende infrastructuur en zet zo een grote stap naar toegankelijke, veilige trainingslocaties voor de sportieve fietser.

3. Sportief

Het WPU organiseert voor het vierde jaar op rij wielerwedstrijden, wielercafés en de toertochten Classico Giro Utrecht en Tour d’Utrecht. Het platform stuurt aan op een combinatie van én wedstrijdsport én toerfietsen gecentreerd in één weekend en op één locatie (het USP voor de Classico Giro Utrecht en het Wilhelminapark voor de Tour d’Utrecht) naast een aantal kleinere evenementen door het jaar heen. Het WPU heeft niet de ambitie om méér evenementen te organiseren, maar deze wel steeds beter neer te zetten, te laten groeien en voor meerdere doelgroepen aantrekkelijk te maken. In onze missie (zie kadertekst hieronder) staat beschreven dat jeugd, (top- en breedte)sporters met een beperking en zeker ook cultuur in onze wielerweekends/festivals een plek moeten hebben. Dat lukt steeds beter, maar een onmisbare steun in de rug voor onze festivals is uitgesproken, structurele ondersteuning vanuit de gemeente en provincie. Omgekeerd is het belang voor gemeente en provincie groot: met de evenementen wordt gezond, stedelijk leven gepromoot én wordt Utrecht en omgeving (natuur, maar ook Utrechtse iconen) getoond aan deelnemers en publiek.

Missie Wielerplatform Utrecht

Wielrennen en toerfietsen toegankelijk maken én houden voor een breed, verenigingsoverstijgend publiek.

Door een juiste balans in aanbod van zowel wedstrijden als toertochten voorziet de stichting in twee behoeftes, namelijk die van ‘echte’ wielrenners (jeugd, sporters met een beperking, studenten en amateurs) en liefhebbers (toerfietsers). De stichting Wielerplatform Utrecht is de paraplu waaronder tal van evenementen wordt georganiseerd en gecoördineerd. De evenementen verbinden nadrukkelijk sport en cultuur en dienen bij voorkeur ook een maatschappelijk doel. Hierdoor wordt georganiseerd wielrennen en toerfietsen zichtbaarder én toegankelijker in en om Utrecht en is de voortgang van de verschillende evenementen gewaarborgd.

Achtergrond

Wielrennen is een groeiende sport in Nederland en in Utrecht (regio) in het bijzonder. Het aantal sportieve fietsers groeide landelijk van 815.000 in 2014 naar 849.000 in 2016 (NTFU-Wielersportmonitor). De acht wielerverenigingen en wielerclubs die in het Wielerplatform Utrecht vertegenwoordigd zijn tellen circa 2.500 leden. Het topje van de ijsberg, want in en om Utrecht zijn circa 76.000 mensen (was circa 65.000 in 2014) actief als sportieve fietser (NTFU-Wielersportmonitor). Het ledenaantal van de Utrechtse verenigingen laat gemiddeld gezien ook een stijgende lijn zien; zo groeide de nieuwste vereniging in Utrecht, CS030, sinds de oprichting vijf jaar geleden in één beweging door naar 500 leden. Door de toertochten Tour d’Utrecht en Classico Giro Utrecht die het WPU in beheer heeft, elk met enkele duizenden deelnemers, weet het WPU naast de bij verenigingen en clubs aangesloten fietsers ook een deel van de ongebonden sportieve fietsers te bereiken.

In een stad en regio waar gezond stedelijk leven (healty urban living) voorop staat is het gebruik van de fiets hét middel om te komen tot een gezondere bevolking, meer sociale cohesie en een gezondere leefomgeving. De politieke focus ligt vaak op het utiliteitsgebruik: woon-werkverkeer, kinderen halen en brengen, schoolbezoek. De sportieve fietser is in Utrecht en omgeving echter een belangrijke speler geworden. De stelling van het WPU is dan ook: zorg voor goede voorzieningen en voorwaarden voor de sportieve fietser. Deze grote groep fietsers is hét visitekaartje van de stad en regio. Regel het voor hen en samen met hén op een juiste wijze, en iedereen, ook de utiliteitsfietser, heeft hier baat bij.

Met de Giro d’Italia etappe-finish in 2010, De Grand Départ van de Tour de France in 2015 en wellicht een Gran Salida van de Vuelta a Espana in 2020 laat Utrecht op mondiaal niveau zien dat het meetelt op wielervlak. Het WPU is er van overtuigd dat ook (juist!) in de tussenliggende jaren de eigen bewoners de faciliteiten en evenementen verdienen die laten zien dat Utrecht echt die fietsstad is. Op die manier wordt topsport daadwerkelijk gebruikt om de breedtesport duurzaam te versterken.

De acht wielerverenigingen- en clubs die bij het Wielerplatform Utrecht zijn aangesloten zijn: CS030, CTC Fietsen, Fietsclub Ledig Erf, Rijwieltoerclub De Domstad, USWV De Domrenner, Wieler Toerclub Tuindorp Stoempers, UWTC De Volharding en Wielervereniging Het Stadion. Het WPU werkt nauw samen met de Vereniging Sport Utrecht (VSU).

Contact

Wielerplatform Utrecht – www.wielerplatformutrecht.nl

Laurens Hitman (voorzitter) – voorzitter@wielerplatformutrecht.nl
Veronique Rap (secretaris) – secretaris@wielerplatformutrecht.nl